Jak przygotować kominek i piec na sezon grzewczy?

Po kilku miesiącach przerwy kominek lub piec wolnostojący wymaga odpowiedniego przygotowania do kolejnego sezonu grzewczego. Warto poświęcić na to trochę czasu jeszcze przed pierwszym paleniem - dokładnie wyczyścić urządzenie, sprawdzić szyby, drzwiczki i uszczelki, skontrolować przewód kominowy oraz przygotować odpowiednio suche drewno.

Dobre przygotowanie kominka lub pieca ma znaczenie nie tylko dla komfortu użytkowania. Pozwala również ograniczyć powstawanie sadzy, zmniejszyć ryzyko dymienia oraz zabrudzenia szyby, a przede wszystkim bezpiecznie rozpocząć kolejny sezon grzewczy.

Co sprawdzić w kominku lub piecu przed sezonem grzewczym?

Przygotowanie urządzenia po letniej przerwie najlepiej zacząć od dokładnego przeglądu jego najważniejszych elementów.

Wyczyść palenisko i usuń popiół

Przed rozpoczęciem sezonu dokładnie oczyść komorę spalania z pozostałości popiołu. Popiół należy usuwać z zimnego urządzenia. Warto również opróżnić popielnik i sprawdzić ruszt oraz elementy znajdujące się wewnątrz paleniska.

W przypadku urządzeń używanych regularnie częstotliwość czyszczenia zależy m.in. od rodzaju i wilgotności drewna. Suche drewno dobrej jakości pozostawia mniej osadów, natomiast spalanie wilgotnego lub nieodpowiedniego paliwa może znacznie zwiększyć ilość sadzy.

Przed każdym rozpoczęciem palenia warto upewnić się, że popielnik nie jest przepełniony.

Wyczyść szybę kominkową

Jeżeli na szybie pozostały osady po poprzednim sezonie, usuń 

je przed rozpoczęciem palenia. Szybę należy czyścić wyłącznie wtedy, gdy palenisko jest całkowicie zimne.

Do czyszczenia najlepiej używać preparatu przeznaczonego do szyb kominkowych. Nie stosuj środków ściernych ani agresywnych preparatów na elementy urządzenia. Środka do czyszczenia nie należy nanosić bezpośrednio na szybę - lepiej nanieść go na papier lub miękką ściereczkę. Dzięki temu ograniczysz ryzyko przedostania się preparatu na stalowe elementy i uszczelki.

Sprawdź drzwiczki i uszczelki

Przed sezonem sprawdź stan uszczelek drzwi i innych elementów, które odpowiadają za prawidłowe zamknięcie paleniska. Zużyta lub uszkodzona uszczelka może powodować nieprawidłową pracę urządzenia i utrudniać kontrolę procesu spalania.

Kiedy warto zlecić przygotowanie kominka specjaliście?

Jeśli nie masz pewności, czy kominek lub piec jest w pełni sprawny, wszystkie czynności serwisowe możesz powierzyć specjaliście. Najlepiej znaleźć fachowca zajmującego się serwisem kominków i pieców w Twojej okolicy, który przed sezonem grzewczym dokładnie sprawdzi stan techniczny urządzenia, oceni zużycie uszczelek, skontroluje drzwiczki i elementy paleniska, a w razie potrzeby wymieni zużyte części lub wykona niezbędne naprawy. Warto również pamiętać o okresowej kontroli i czyszczeniu przewodów kominowych przez uprawnionego kominiarza. Dzięki temu zyskasz pewność, że kominek jest odpowiednio przygotowany do użytkowania, a pierwsze palenie w sezonie grzewczym będzie bezpieczne.

Zleć kontrolę przewodów kominowych

Przygotowanie kominka lub pieca do sezonu nie powinno ograniczać się do samego urządzenia. Równie ważny jest przewód kominowy, do którego jest ono podłączone.

Zgodnie z prawem budowlanym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek zapewnić ok

resową kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych - dymowych, spalinowych i wentylacyjnych - co najmniej raz w roku.Obowiązek ten dotyczy również budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Kontrolę przewodów kominowych powinny wykonywać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje - w przypadku przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych są to osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim. Po kontroli sporządzany jest protokół, obecnie w formie elektronicznej w systemie CEEB.

Przegląd kominiarski warto zaplanować przed rozpoczęciem sezonu grzewczego. Dzięki temu można odpowiednio wcześnie wykryć ewentualne nieprawidłowości, sprawdzić stan przewodu i jego drożność oraz wykonać niezbędne prace.

Jakie drewno do kominka wybrać?

Prawidłowe przygotowanie urządzenia to tylko część przygotowań. Równie ważne jest paliwo, które trafi do paleniska.

Do palenia w kominku lub piecu na drewno najlepiej stosować odpowiednio wysuszone drewno liściaste. Polecane są m.in. buk, grab, dąb, jesion, brzoza, akacja, wiąz czy klon.

Drewno powinno mieć odpowiednią długość i być dopasowane do wymiarów paleniska. Szczapy należy układać poziomo. Zbyt długie kawałki drewna lub ustawianie ich pionowo może zaburzać przepływ powietrza i zwiększać ryzyko uszkodzenia elementów urządzenia, np. szyby.

Wilgotność drewna do kominka - dlaczego jest tak ważna?

Jednym z najważniejszych parametrów drewna opałowego jest jego wilgotność. Do palenia w kominku lub piecu zaleca się drewno o wilgotności nie większej niż 20%.

Świeżo ścięte drewno zawiera dużo wody. Podczas spalania część energii jest więc zużywana najpierw na odparowanie wilgoci zamiast na efektywne ogrzewanie pomieszczenia. Mokre drewno może również powodować większe powstawanie sadzy i osadów w palenisku oraz przewodzie kominowym.

Drewno osiągające wilgotność około 18-20% zwykle wymaga około 18-24 miesięcy sezonowania, jeśli jest odpowiednio przechowywane. Powinno być składowane pod przykryciem, w miejscu zapewniającym swobodny przepływ powietrza.

Dobrym sposobem na sprawdzenie drewna przed sezonem jest użycie wilgotnościomierza do drewna. Dzięki temu można sprawdzić rzeczywisty parametr opału zamiast oceniać go wyłącznie na podstawie wyglądu.

Czego nie spalać w kominku?

W kominku lub piecu nie należy spalać materiałów, które nie są przeznaczone do tego typu urządzeń. Dotyczy to m.in. odpadów, tworzyw sztucznych, materiałów impregnowanych, lakierowanych i klejonych, drewna laminowanego oraz innych materiałów zawierających substancje chemiczne.

Nie należy również stosować paliw ciekłych, takich jak benzyna, alkohol czy olej, do rozpalania ognia.

Pierwsze palenie w kominku po lecie - jak zrobić to prawidłowo?

Po dłuższej przerwie pierwsze palenie warto potraktować nieco inaczej niż codzienne użytkowanie urządzenia.

Jeżeli kominek lub piec nie był używany przez wiele miesięcy, pierwsze rozpalenie powinno odbyć się przy niższej mocy. Pozwala to stopniowo nagrzać urządzenie i przewód kominowy.

Przed rozpaleniem przygotuj:

• kilka większych, rozłupanych szczap suchego drewna o wilgotności do 20%,

• drobniejsze szczapy do rozpałki,

• naturalną rozpałkę,

• zapałki lub zapalniczkę.

Jak prawidłowo rozpalić kominek?

W kominkach i piecach zalecane jest rozpalanie od góry.

Najpierw otwórz wszystkie regulacje dopływu powietrza i ułóż większe kawałki drewna na dnie paleniska. Następnie na nich ułóż mniejsze szczapy, najlepiej maksymalnie w kilku warstwach, pozostawiając pomiędzy nimi przestrzenie umożliwiające przepływ powietrza. Na samej górze umieść rozpałkę.

Po zapaleniu rozpałki zamknij drzwiczki.

Czas potrzebny na uzyskanie prawidłowego ciągu może być różny i zależy m.in. od długości oraz temperatury przewodu kominowego. Jeżeli podczas rozpalania ciąg jest niewystarczający, można na krótko lekko uchylić drzwiczki. W przypadku urządzeń bez zewnętrznego doprowadzenia powietrza pomocne może być również uchylenie okna, aby zapewnić odpowiednią ilość powietrza do spalania.

Nie należy całkowicie wypełniać paleniska drewnem. Ilość opału powinna być dopasowana do mocy urządzenia i zaleceń zawartych w jego instrukcji.

Dlaczego kominek dymi?

Dymienie podczas rozpalania lub dokładania drewna może mieć kilka przyczyn. Nie zawsze oznacza ono problem z samym urządzeniem.

Do najczęstszych przyczyn należą:

• niewystarczający ciąg kominowy,

• zimny przewód kominowy po dłuższej przerwie,

• niewystarczający dopływ powietrza do pomieszczenia lub urządzenia,

• zbyt wilgotne drewno,

• niewłaściwy sposób rozpalania,

• zabrudzony lub niedrożny przewód kominowy,

• zbyt duża ilość opału,

• zbyt szybkie dokładanie kolejnej porcji drewna,

• nieprawidłowe ustawienie regulacji dopływu powietrza.

Przyczyną może być również otwieranie drzwi paleniska w niewłaściwym momencie. Drzwiczki najlepiej otwierać dopiero wtedy, gdy intensywne płomienie opadną, a przed ich otwarciem warto stopniowo ograniczyć różnicę ciśnień w palenisku.

Jeżeli kominek regularnie dymi mimo prawidłowego opału i sposobu rozpalania, warto sprawdzić przewód kominowy i skonsultować problem z kominiarzem.

Dlaczego kominek brudzi szybę?

Ciemna szyba po jednym lub kilku paleniach nie musi oznaczać awarii urządzenia. Najczęściej jest to sygnał, że proces spalania nie przebiega optymalnie.

Jedną z najczęstszych przyczyn jest zbyt wilgotne drewno. Duża ilość wilgoci powoduje obniżenie temperatury spalania i sprzyja powstawaniu większej ilości osadów.

Znaczenie ma również rodzaj drewna. Drewno żywiczne może powodować intensywniejsze osadzanie się sadzy na szybie.

Na zabrudzenie szyby wpływają także:

• zbyt mała ilość powietrza do spalania,

• niewłaściwy sposób rozpalania,

• spalanie przy zbyt niskiej temperaturze,

• zbyt duża ilość opału,

• niewłaściwy ciąg kominowy,

• zabrudzony przewód kominowy,

• częste otwieranie drzwiczek podczas spalania.

Jeżeli natomiast sadza lub dym pojawiają się w pomieszczeniu, a nie tylko na szybie, nie należy tego ignorować. W takiej sytuacji trzeba przerwać użytkowanie urządzenia i sprawdzić m.in. stan przewodu kominowego, sposób doprowadzenia powietrza oraz szczelność urządzenia.

Jak dbać o kominek przez cały sezon?

Przygotowanie urządzenia przed sezonem to dopiero początek. Regularna konserwacja pozwala utrzymać je w dobrym stanie przez cały okres użytkowania.

W trakcie sezonu:

• regularnie usuwaj popiół z zimnego paleniska,

• kontroluj stan szyby,

• stosuj odpowiednio suche drewno,

• obserwuj stan uszczelek,

• nie przeciążaj paleniska,

• nie spalaj materiałów, które nie są przeznaczone do danego urządzenia,

• zwracaj uwagę na zmiany w sposobie spalania, ciągu lub ilości powstającego dymu.

Jeżeli urządzenie zaczyna zachowywać się inaczej niż wcześniej - np. coraz trudniej się rozpala, częściej dymi albo wyraźnie szybciej brudzi szybę - warto znaleźć przyczynę zamiast kompensować problem większą ilością powietrza czy opału.

Przygotowanie kominka do sezonu - checklista

Przed pierwszym paleniem warto przejść przez krótką listę kontrolną:

• oczyść palenisko i popielnik,

• wyczyść szybę,

• sprawdź ruszt i elementy komory spalania,

• sprawdź stan uszczelek,

• sprawdź działanie drzwiczek i mechanizmu zamykania,

• upewnij się, że przewód kominowy został poddany wymaganej kontroli,

• w razie potrzeby zleć czyszczenie przewodu kominowego,

• przygotuj suche drewno o wilgotności do 20%,

• sprawdź, czy drewno ma odpowiednie wymiary,

• przygotuj rozpałkę,

• przy pierwszym paleniu po długiej przerwie zacznij od mniejszej ilości opału,

• rozpal ogień od góry,

• obserwuj pracę urządzenia podczas pierwszego palenia.

FAQ - najczęstsze pytania

Jakie drewno do kominka jest najlepsze?

Najlepiej sprawdza się odpowiednio suche drewno liściaste, np. buk, grab, dąb, jesion, brzoza, akacja, wiąz czy klon. Drewno powinno mieć wilgotność nie większą niż 20% i być dopasowane wymiarami do paleniska.

Jaka wilgotność drewna do kominka jest odpowiednia?

Do palenia w kominku lub piecu zaleca się drewno o wilgotności do 20%. Drewno o wyższej wilgotności gorzej się spala, daje mniej użytecznego ciepła i może powodować większe powstawanie sadzy oraz osadów w urządzeniu i przewodzie kominowym.

Dlaczego kominek dymi?

Najczęstsze przyczyny to niewystarczający ciąg kominowy, zimny komin, brak odpowiedniej ilości powietrza, wilgotne drewno, nieprawidłowe rozpalanie lub zabrudzony przewód kominowy. Jeżeli problem powtarza się mimo prawidłowego palenia, warto zlecić kontrolę przewodu kominowego.

Czy przegląd kominiarski jest obowiązkowy?

Tak. Zgodnie z prawem budowlanym, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego powinien zapewnić co najmniej raz w roku kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Obowiązek ten obejmuje również domy jednorodzinne.

Kontrolę przewodów kominowych wykonuje osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje, a z przeprowadzonej kontroli sporządzany jest protokół. W przypadku kontroli przewodów kominowych  protokół sporządzany jest w formie elektronicznej z wykorzystaniem systemu CEEB.

Jak często należy czyścić komin przy paleniu drewnem?

Częstotliwość czyszczenia zależy m.in. od rodzaju urządzenia i paliwa. W przypadku przewodów dymowych i spalinowych związanych ze spalaniem paliwa stałego przepisy przeciwpożarowe przewidują usuwanie zanieczyszczeń co najmniej cztery razy w roku.

Regularne czyszczenie jest szczególnie istotne przy spalaniu wilgotnego drewna, ponieważ zwiększona ilość osadów może sprzyjać powstawaniu łatwopalnej sadzy i smoły w przewodzie kominowym.

Jak przygotować kominek po długiej przerwie?

Najpierw należy dokładnie oczyścić palenisko, szybę i popielnik, sprawdzić uszczelki oraz stan urządzenia, a następnie upewnić się, że przewód kominowy jest sprawny i został objęty wymaganą kontrolą. Przed pierwszym paleniem warto przygotować suche drewno o wilgotności do 20%. Pierwsze rozpalenie po dłuższej przerwie powinno odbywać się przy mniejszej ilości opału i z wykorzystaniem prawidłowej techniki rozpalania od góry.